Polska "złamała" geniusza rocka i dała światu jeden z najdziwniejszych hitów lat 70. Wystarczył jeden spacer po Warszawie

"Warszawa" to utwór, który przez dekady fascynował fanów Davida Bowiego – nietypowa dla rockowej kariery kompozycja, niemal całkowicie instrumentalna i pełna melancholii. Napisana wspólnie z Brianem Eno na album Low opowiada mniej o dźwiękach, a więcej o duszy miasta odnalezionej podczas krótkiego pobytu artysty w stolicy Polski. Zainspirowana ponurym pejzażem, folklorem i tęsknotą za wolnością, "Warszawa" stała się jednym z najbardziej tajemniczych i wpływowych utworów w jego dorobku.

Jak Bowie trafił do Warszawy – historia krótkiego spaceru, który zmienił muzykę

Był rok 1973. David Bowie wyruszył w podróż po Europie Środkowo-Wschodniej z Moskwy w kierunku Berlina. Właśnie wtedy jego pociąg zatrzymał się w Warszawie. Choć pobyt był krótki – kilka godzin na stacji i spacer po mieście – to widok szarego, zamglonego miasta, ludzi ubranych jednolicie, wszechobecnej biedy i ruin jeszcze z czasów wojny, wywarł na nim głęboki emocjonalny wpływ.

"[...] Kiedy jechali w Warszawie wzdłuż pociągów towarowych, zauważyli ubranych na szaro robotników, mozolnie rozładowujących bryły węgla. W szyby okien pociągu walił deszcz ze śniegiem. Ten niezapomniany widok David uwiecznił w niezwykłym, instrumentalnym utworze pod tytułem "Warszawa" – czytamy we wspomnianej książce", czytamy w książce Starman. Człowiek, który spadł na ziemię autorstwa Paula Trynki. (cyt. za eskarock.pl)

Artysta nie znał języka, ale odczuwał atmosferę: powojennego smutku, życia w cieniu reżimu i niewypowiedzianej tęsknoty za czymś więcej. Ten krótki, ale intensywny epizod, stał się iskrą, która kilka lat później eksplodowała w postaci utworu "Warszawa".

• ZOBACZ TEŻ: Hollywood go uwielbiało, był królem amerykańskiej telewizji. Mało kto wie, że miał polskie korzenie. Jego historia zaskakuje

"Warszawa" – dźwiękowy portret miasta. Jak Bowie i Eno stworzyli muzyczne lustro stolicy?

Kompozycja „Warszawa” została wydana w 1977 roku jako część przełomowego albumu Low. Współtwórcą utworu był Brian Eno – mistrz ambientu i były członek Roxy Music. To on wprowadził Bowiego w świat muzyki eksperymentalnej, elektroniki i dźwiękowej medytacji.

Utwór jest niemal całkowicie instrumentalny, z wyjątkiem wokalizy Bowiego, który śpiewa w fikcyjnym języku, inspirowanym fonetyką wschodnioeuropejską i chóralnymi pieśniami ludowymi. Kompozycja zbudowana jest z powtarzalnych, minimalistycznych sekwencji syntezatorowych, przywołujących na myśl zimną, nieprzyjazną przestrzeń miasta – być może właśnie tej Warszawy z 1973 roku.

Inspiracją do stworzenia utworu była kaseta magnetofonowa z nagraniem Zespołu Pieśni i Tańca "Śląsk", którą Bowie kupił na warszawskim dworcu. Szczególnie urzekła go pieśń "Helokanie", której charakterystyczna linia melodyczna została w przetworzonej formie wykorzystana w drugiej części "Warszawy".

Utwór "Warszawa" stał się nie tylko wyrazem melancholii, ale i duchowej kontemplacji. Wyróżnia się na tle twórczości Bowiego tamtego okresu – to nie rockowy hymn, lecz medytacyjny pejzaż dźwiękowy. Przenosi słuchacza nie tyle do miasta, co do jego emocjonalnej warstwy – pełnej tęsknoty, bezsilności i chłodu.

Polska w piosence – symbolika, nostalgia i historia miasta pod komunistycznym reżimem

Dla Bowiego Warszawa stała się nie tylko geograficznym miejscem, ale też metaforą. Miasto, wyniszczone wojną, odbudowywane w socrealistycznym duchu, zamknięte w szarości, było symbolem utraconej wolności, a jednocześnie ogromnej siły przetrwania. W latach 70. Polska była krajem za żelazną kurtyną, gdzie wszystko miało swoją cenę – łącznie z artystyczną ekspresją.

Muzyka Bowiego z okresu berlińskiego, w tym „Warszawa”, to forma komentarza do rzeczywistości, w której słowa były często zbędne lub wręcz niebezpieczne. Wybierając fikcyjny język, Bowie stworzył uniwersalny przekaz emocji, którego nie można było ocenzurować ani zignorować.

• SPRAWDŹ TEŻ: Polski muzyk wspomina sylwestrowe spotkanie ze Stingiem. Gwiazdor zostawił mu wyjątkową pamiątkę

Fot. Zloteprzeboje.pl, Eskarock.pl