Odebrał Oscara i nie wrócił już na salę. Ta noc skończyła się w areszcie. Dziś polski reżyser obchodzi urodziny

Zbigniew Rybczyński, urodzony 27 stycznia 1949 roku w Łodzi, to wybitny polski reżyser, operator filmowy, twórca eksperymentalnych animacji i innowator technologii wizyjnych, który na zawsze zapisał się w historii kina dzięki nagrodzonemu Oscarowi filmowi „Tango”. Jego przemówienie i szalona noc na gali Oscarów w 1983 roku zakończyły się niespodziewanym aresztem, tworząc jedną z najbardziej pamiętnych anegdot oscarowych.

Kim jest Zbigniew Rybczyński? Droga od Łodzi do światowego uznania

Zbigniew Rybczyński urodził się 27 stycznia 1949 roku w Łodzi i tam rozpoczął swoją przygodę z filmem, studiując w prestiżowej Łódzkiej Szkole Filmowej (PWSFTviT). Jego wczesna twórczość obejmowała eksperymenty z animacją oraz filmami krótkometrażowymi, które powstawały w łódzkim Studia Małych Form Filmowych Se-ma-for.

Twórczość Rybczyńskiego od samego początku cechowało innowacyjne podejście do obrazu i dźwięku, łączenie technik audiowizualnych oraz odważne eksperymenty z formą, co szybko przyniosło mu uznanie w środowisku filmowym. Po zdobyciu międzynarodowego uznania kontynuował karierę za granicą, m.in. w Austrii i Stanach Zjednoczonych, rozwijając technologie wideo, animację komputerową oraz tworząc unikatowe narracje wizualne.

"Tango" – film, który otworzył drzwi do Oscara

Najbardziej znanym dziełem Rybczyńskiego jest krótkometrażowy film animowany „Tango”, zrealizowany w 1980 roku w łódzkim Se-ma-forze. Film trwa zaledwie kilka minut, ale jego innowacyjna konstrukcja – przedstawienie wielu postaci poruszających się w zamkniętej przestrzeni według powtarzających się sekwencji – uczyniła go przełomowym w dziedzinie animacji.

W 1983 roku „Tango” zostało nagrodzone Oscarem za najlepszy krótkometrażowy film animowany podczas 55. ceremonii wręczenia nagród Akademii. Był to pierwszy w historii Oscar zdobyty przez polskiego twórcę i jednocześnie monumentalny sukces dla polskiej animacji.

• ZOBACZ TEŻ: Nie mówi już po polsku, a dorastał w kraju ojca. Syn Seweryna błyszczy w świecie sztuki. Historia tej relacji zaskakuje

Noc Oscarów 1983 skończyła się w areszcie. Zbigniew Rybczyński był na pierwszych stronach gazet

55. gala rozdania Oscarów, która odbyła się 11 kwietnia 1983 roku, zapisała się w historii nie tylko ze względu na sukces Rybczyńskiego, ale także z powodu wydarzeń, które nastąpiły chwilę po ceremonii.

Podczas odbierania statuetki Rybczyński wygłosił zabawne przemówienie, zaczynając od słów, że ponieważ zrobił krótki film, będzie mówił krótko. Jego wystąpienie wzbudziło aplauz publiczności i stało się jednym z najbardziej pamiętnych momentów ceremonii. Nikt wówczas nie mógł przewidzieć tego, co wydarzy się potem...

Po wyjściu z sali na papierosa Rybczyński próbował wrócić do środka, ale ochroniarze, nie znając go z nazwiska, uznali, że jest osobą nieuprawnioną.Pomimo próby wyjaśnienia swojej obecności za pomocą skromnych umiejętności języka angielskiego, doszło do nieporozumienia, szarpaniny i w efekcie – aresztowania reżysera przez policję. Zgodnie z relacjami, spędził całą noc na komisariacie, zanim sprawa się wyjaśniła.

Gdy następnego ranka Rybczyński opuszczał areszt, został powitany przez tłum spragnionych sensacji fotoreporterów. Incydent ten błyskawicznie obiegł media na całym świecie i przeszedł do historii jako jedna z najbardziej nieoczekiwanych oscarowych anegdot.

Kariera po Oscarach i wpływ Rybczyńskiego na kino

Po sukcesie na gali rozdania Oscarów oraz niespodziewanym epizodzie w areszcie, Rybczyński postanowił kontynuować swoją karierę za granicą.

W USA prowadził własne studio ZBIG VISION w Nowym Jorku, realizując eksperymentalne filmy w technologii HDTV oraz tworząc innowacyjne wideoklipy dla znanych artystów. Jego praca miała wpływ na rozwój technik cyfrowych w filmie i wideo, a sam Rybczyński stał się uznanym pionierem w dziedzinie nowych mediów.

• SPRAWDŹ TEŻ: Miał 12 lat, gdy postanowił, że zostanie wybitnym aktorem. W 2025 roku zagrał Hamleta w spektaklu Jana Englerta. "Byłem przerażony"