WIDEO…
Ethan Hawke od dekad buduje swoją pozycję w kinie dzięki naturalności, emocjonalnej powściągliwości i umiejętności portretowania złożonych postaci. Szczególne miejsce w jego filmografii zajmuje wieloletnia współpraca z Richardem Linklaterem. Z okazji 56. urodzin aktora przyglądamy się pięciu kreacjom, które pokazują różnorodność jego warsztatu i znaczenie dla współczesnego kina.
1. „Przed wschodem słońca” (1995), reż. Richard Linklater
Jedna noc w Wiedniu, dwoje nieznajomych i rozmowa, która stopniowo odsłania ich osobowości – na tych elementach Richard Linklater zbudował jeden z najbardziej rozpoznawalnych romansów lat 90. W „Przed wschodem słońca” Hawke wciela się w Jessego, młodego Amerykanina, który podczas podróży pociągiem poznaje Céline (Julie Delpy). Jego kreacja opiera się na naturalności dialogu, subtelnych zmianach intonacji i swobodzie, z jaką bohater przechodzi od flirtu do osobistych zwierzeń. Hawke nadaje Jesseowi jednocześnie pewność siebie i emocjonalną niepewność, unikając konwencjonalnych środków charakterystycznych dla kina romantycznego. Istotną rolę odgrywa również ekranowa dynamika między nim a Delpy, oparta na wzajemnym słuchaniu i reagowaniu. Linklater otrzymał za film Srebrnego Niedźwiedzia za reżyserię na Berlinale, a rola Jessego zapoczątkowała jedną z najważniejszych współprac w karierze Hawke’a.
2. „Dzień próby” (2001), reż. Antoine Fuqua
W kryminalnym thrillerze Antoine’a Fuquy Hawke wciela się w Jake’a Hoyta, początkującego policjanta, który podczas pierwszego dnia służby trafia pod opiekę doświadczonego, skorumpowanego detektywa Alonza Harrisa (Denzel Washington). Film opiera się na narastającym konflikcie między idealizmem młodego funkcjonariusza a brutalnymi metodami jego przełożonego. Hawke konstruuje postać poprzez stopniową zmianę zachowania, od początkowej fascynacji autorytetem Harrisa, przez dezorientację i strach, aż po świadomy sprzeciw wobec jego działań. Powściągliwość aktora stanowi wyraźny kontrast dla ekspresyjnej kreacji Washingtona, a ich ekranowa relacja wyznacza dramaturgiczny rytm filmu. Washington otrzymał za „Dzień próby” Oscara dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, natomiast Hawke zdobył swoją pierwszą nominację do Oscara w kategorii najlepszego aktora drugoplanowego.
Zobacz też: Powstaje filmowa biografia ikony amerykańskiego hip-hopu. Do obsady dołącza gwiazda „Wicked”!
3. „Boyhood” (2014), reż. Richard Linklater
Realizowany przez dwanaście lat „Boyhood” jest wyjątkowym eksperymentem narracyjnym, w którym proces dorastania bohaterów zostaje zarejestrowany wraz z rzeczywistym upływem czasu. Hawke wciela się w Masona seniora, rozwiedzionego ojca, którego relacja z dziećmi ewoluuje na przestrzeni kolejnych etapów ich życia. Początkowo jego bohater jest niedojrzały i niekonsekwentny, jednak stopniowo nabiera większej odpowiedzialności i świadomości własnej roli. Aktor ukazuje tę przemianę bez wyraźnie zaznaczonych dramaturgicznych przełomów, opierając interpretację na drobnych zmianach w zachowaniu, sposobie mówienia i relacjach rodzinnych. Naturalistyczna konwencja filmu pozwala obserwować dojrzewanie postaci równolegle z fizyczną przemianą aktora. Patricia Arquette, wcielająca się w matkę chłopca, otrzymała za „Boyhood” Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej, a Hawke nominacje do Oscara, BAFTY i Złotego Globu w kategorii najlepszego aktora drugoplanowego.
4. „Pierwszy reformowany” (2017), reż. Paul Schrader
W psychologicznym dramacie Paula Schradera Hawke wciela się w Ernsta Tollera, pastora niewielkiego kościoła, który zmaga się z kryzysem wiary, żałobą po śmierci syna i narastającym poczuciem odpowiedzialności za kondycję współczesnego świata. Spotkanie z młodą parafianką Mary (Amanda Seyfried) i jej mężem, aktywistą ekologicznym, staje się katalizatorem jego duchowego i psychicznego rozdarcia. Kreacja Hawke’a opiera się na daleko posuniętej oszczędności środków wyrazu. Ograniczona mimika, kontrolowany sposób mówienia i długie momenty milczenia odzwierciedlają wewnętrzne napięcie bohatera, które kontrastuje z ascetyczną formą filmu. Aktor stopniowo ujawnia emocjonalną niestabilność Tollera, nie rezygnując z charakterystycznej dla postaci powściągliwości. Za tę rolę Hawke otrzymał Independent Spirit Award dla najlepszego aktora pierwszoplanowego, jednak nie znalazł się w gronie nominowanych do Oscara.
5. „Blue Moon” (2025), reż. Richard Linklater
W biograficznym dramacie Richarda Linklatera Hawke wciela się w Lorenza Harta, amerykańskiego autora tekstów piosenek i wieloletniego współpracownika kompozytora Richarda Rodgersa. Akcja filmu rozgrywa się w nowojorskim barze Sardi’s w wieczór premiery musicalu „Oklahoma!” w 1943 roku. Hart, zmagający się z zawodowym rozczarowaniem, alkoholizmem i osobistymi niepowodzeniami, konfrontuje się z utratą dawnej pozycji artystycznej. Hawke buduje postać na kontrastach między błyskotliwością intelektualną, ironicznym poczuciem humoru a emocjonalną kruchością bohatera. Charakterystyczna fizyczność, modulacja głosu i intensywność dialogów nadają jego interpretacji wyrazisty, niemal teatralny charakter. Film stanowi kolejny etap wieloletniej współpracy Hawke’a z Linklaterem, tym razem skupionej na portrecie artysty w momencie osobistego i zawodowego kryzysu. Kreacja przyniosła aktorowi nominacje do Oscara, Złotego Globu i BAFTY dla najlepszego aktora pierwszoplanowego.
